Spanning in je lichaam: waar voel je het en wat helpt?

Ylja van der Sluijs
25.10.2026
ZENUWSTELSEL

Je merkt het pas als iemand je schouders aanraakt. Of 's avonds, als je eindelijk zit en voelt hoe moe je eigenlijk bent. Spanning bouwt zich vaak ongemerkt op, tot je lichaam aan de bel trekt.

Spanning is niet alleen iets in je hoofd. Je lichaam reageert op alles wat je meemaakt, en als er weinig ruimte is om te herstellen, blijft een deel van die spanning zitten.

Waar voel je spanning?

  • Schouders en nek: de klassieker. Je trekt je schouders op zonder het door te hebben.
  • Kaak: tandenknarsen of klemmen, vaak 's nachts.
  • Buik: een knoop in je maag, een opgeblazen gevoel of een onrustige darm.
  • Borst en ademhaling: een strak gevoel of het idee dat je niet goed doorademt.
  • Hoofd: spanningshoofdpijn of een vol, druk gevoel.

Waarom blijft spanning hangen?

Na een spannend moment wil je lichaam eigenlijk weer terug naar rust. Dieren doen dat vanzelf: na schrik schudden ze letterlijk de spanning van zich af. Wij mensen gaan vaak gewoon door. We slikken de spanning in, pakken het volgende taakje op en geven ons lichaam geen kans om af te ronden. Zo stapelt het zich op.

Op den duur raakt je zenuwstelsel gewend aan die verhoogde staat. Dan voelt spanning als normaal, en voelt rust juist onwennig. Dat is precies wat ik in mijn praktijk zo vaak zie: niet dat je niet wilt ontspannen, maar dat je lichaam vergeten is hoe het moet. Meer daarover lees je in altijd 'aan' staan.

Zachter worden in plaats van 'loslaten'

Je hoort het vaak: je moet het gewoon loslaten. Maar als het zo makkelijk was, had je het allang gedaan. Spanning laat zich niet wegduwen. Wat wel helpt, is je lichaam steeds opnieuw laten ervaren dat het veilig is. Dan wordt het vanzelf zachter.

Wat helpt je lichaam?

  • Scan je lichaam. Sta een paar keer per dag even stil: waar voel ik nu iets? Alleen opmerken is al een begin.
  • Beweeg de spanning eruit. Schud je armen en benen even uit, rek je uit of wandel een rondje.
  • Adem naar je buik. Leg een hand op je buik en voel hoe die meebeweegt met je adem.
  • Warmte. Een warme douche of een kruik op je buik geeft je lichaam een signaal van veiligheid.
  • Zoek steun. Een fijne knuffel of je rug tegen een muur kan je systeem helpen om te zakken.

Wil je meer oefeningen voor je ruststand? Lees dan ook nervus vagus oefeningen. En wil je echt leren hoe je systeem werkt en hoe je het weer leert schakelen, dan is de FLOWBOX een mooie plek om te beginnen.

Benieuwd wat jouw systeem ongemerkt belast? Download de gratis FLOWGUIDE.

Let op: houden lichamelijke klachten aan, bespreek dit dan altijd met je huisarts.

Over FLOW

FLOW helpt je om die cirkel te doorbreken. In dit online programma leer je stap voor stap je spanning los te laten, je zenuwstelsel tot rust te brengen en de regie over je leven terug te pakken.