Angst voor de angst: hoe je uit de vicieuze cirkel komt

Het begon met één paniekaanval. Daarna ging je opletten. Voel ik mijn hart? Word ik duizelig? Wat als het weer gebeurt, hier, nu? Zonder dat je het doorhad, werd niet de situatie het probleem, maar de angst om je weer zo te voelen.

Dat heet angst voor de angst. En het is een van de meest voorkomende redenen waarom onrust blijft hangen, ook als de aanleiding allang weg is.

Hoe de cirkel werkt

Na een heftige ervaring wil je lichaam je beschermen. Het gaat scannen op signalen die erop lijken. Een snellere hartslag na de trap, een warm gevoel in een drukke winkel: je alarmsysteem herkent het en slaat aan. Daardoor voel je nóg meer lichamelijke signalen, en dat bevestigt je angst. Zo houdt de cirkel zichzelf in stand.

Waarom vermijden het groter maakt

Logisch dat je plekken en situaties gaat ontwijken waar je je eerder niet goed voelde. De supermarkt, de snelweg, een verjaardag. Op korte termijn geeft dat rust. Maar je systeem leert ervan: zie je wel, het was gevaarlijk. Je wereld wordt kleiner en de angst groter.

Het verschil tussen je hoofd en je lichaam

Je weet vaak heel goed dat er niets aan de hand is. Maar weten is iets anders dan voelen. Je lichaam heeft geleerd alert te zijn en luistert niet naar argumenten. Daarom werk ik in de YLJA-methode altijd op twee lagen: de bovenstroom van je gedachten en gedrag, en de onderstroom van je zenuwstelsel. Lees ook wat er in je lichaam gebeurt bij een paniekaanval.

Zo doorbreek je de cirkel

• Word nieuwsgierig in plaats van bang. Merk een signaal op en benoem het: mijn hart klopt sneller. Meer hoeft niet.
• Maak je wereld stap voor stap weer groter. Kies een kleine situatie die je nu vermijdt en zoek die op, in je eigen tempo.
• Geef je lichaam signalen van veiligheid. Langer uitademen, je voeten voelen, iets warms vasthouden. Meer ideeën vind je bij nervus vagus oefeningen.
• Verlaag de basisspanning. Hoe rustiger je systeem gemiddeld is, hoe minder snel het alarm afgaat. Zie ook altijd 'aan' staan.

Je hoeft dit niet alleen te doen. In het FLOW-programma begeleid ik je persoonlijk, en met de FLOWBOX kun je zelfstandig beginnen. Lees ook hoe ik je kan helpen op hulp bij paniekaanvallen.

Wil je eerst weten wat jouw systeem ongemerkt belast? Download de gratis FLOWGUIDE.

Let op: heb je last van aanhoudende angst of paniekaanvallen, bespreek dit dan ook met je huisarts.