Hyperventilatie: wat het is en hoe je je ademhaling weer rustig krijgt

Je hebt het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt, dus je ademt dieper en sneller. Maar in plaats van dat het beter wordt, gaan je handen tintelen, word je duizelig en voelt je borst strak. Dat is wat hyperventilatie zo verwarrend maakt: het voelt als te weinig lucht, terwijl je eigenlijk te veel ademt.

Wat is hyperventilatie?

Bij hyperventilatie adem je sneller of dieper dan je lichaam op dat moment nodig heeft. Daardoor adem je meer koolzuur uit dan normaal. Die verandering in je bloed zorgt voor de bekende klachten: tintelingen in je handen of rond je mond, een licht gevoel in je hoofd, hartkloppingen en het gevoel dat je niet goed kunt doorademen.

Het is een lichamelijke reactie op spanning, en hij hangt nauw samen met paniek. Lees ook wat er in je lichaam gebeurt bij een paniekaanval.

Waarom het jezelf versterkt

De klachten van hyperventilatie voelen eng. Je denkt dat er iets mis is, je schrikt, en je gaat nog sneller ademen. Zo houdt de cirkel zichzelf in stand. Bovendien ademen veel mensen met langdurige spanning ook in rust al wat hoger en sneller, zonder het door te hebben. Dan is er weinig nodig om over de grens te gaan.

Wat je kunt doen tijdens een aanval

• Vertraag in plaats van dieper ademen. Adem rustig in door je neus en laat je uitademing langer duren dan je inademing.
• Adem naar je buik. Leg een hand op je buik en laat die zacht meebewegen.
• Praat of neurie zacht. Dat vertraagt je ademhaling vanzelf.
• Weet dat het zakt. De klachten zijn naar, maar ze nemen af zodra je ademhaling rustiger wordt.

Het advies om in een papieren zak te ademen hoor je nog weleens, maar dat wordt tegenwoordig niet meer aangeraden. Rustig en langzaam ademen werkt beter en is veiliger.

Werken aan een rustiger basis

Oefen niet alleen als het al misgaat. Een paar keer per dag een paar minuten rustig ademen, op momenten dat je je wel goed voelt, leert je systeem een nieuwe basis. Vier eenvoudige oefeningen vind je in ademhalingsoefeningen bij spanning en angst.

Merk je dat je ademhaling vaak hoog en gejaagd is, dan zegt dat iets over de stand van je zenuwstelsel. In de FLOWBOX leer je hoe je je systeem stap voor stap weer laat zakken.

Wil je weten wat jouw systeem ongemerkt belast? Download de gratis FLOWGUIDE.

Let op: heb je voor het eerst klachten als benauwdheid, pijn op de borst of hartkloppingen, laat dan altijd eerst een lichamelijke oorzaak uitsluiten door je huisarts. Bij acute nood bel je 112.