Om 3 uur wakker en niet meer slapen? Zo zit het met stress en slaap

Je valt in slaap van uitputting. En dan, midden in de nacht, ben je ineens klaarwakker. Je hart klopt, je hoofd begint te malen en de klok tikt door. Herkenbaar? Je bent zeker niet de enige.

Slecht slapen door stress heeft vaak minder te maken met je bed of je avondroutine, en meer met de stand van je zenuwstelsel.

Waarom je wakker schrikt

Om goed te slapen moet je lichaam in de ruststand komen. Staat je systeem overdag lang in de actiestand, dan blijft het ook 's nachts half waakzaam. Je slaapt lichter en reageert sneller op kleine prikkels. Daarnaast maakt je lichaam in de vroege ochtend van nature meer stresshormonen aan om je klaar te maken voor de dag. Bij een systeem dat al op scherp staat, kan dat net genoeg zijn om je wakker te laten schrikken.

Waarom piekeren 's nachts erger voelt

Midden in de nacht is er geen afleiding. Geen werk, geen gesprekken, geen telefoon (als het goed is). Wat overdag naar de achtergrond verdwijnt, komt nu naar voren. En omdat je moe bent, lijken problemen groter dan ze zijn. Dat is geen teken dat er iets mis met je is, maar van een systeem dat nog niet heeft kunnen afronden.

Overdag begint je nachtrust

Een goede nacht begint al bij het ontbijt. Hoe meer echte rustmomenten je overdag hebt, hoe makkelijker je systeem 's avonds kan zakken. Denk aan pauzes zonder scherm, op tijd eten en niet te laat nog cafeïne. Over dat laatste lees je meer in cafeïne en onrust.

Wat je kunt doen als je wakker ligt

• Kijk niet op de klok. Rekenen hoeveel uur je nog hebt, zet je systeem juist aan.
• Adem langer uit dan in. Bijvoorbeeld 4 tellen in en 6 tot 8 tellen uit. Meer hierover in ademhalingsoefeningen bij spanning.
• Voel je lichaam liggen. Ga in gedachten langs je hielen, je rug, je schouders en je hoofd. Waar raak je het matras?
• Schrijf het op. Leg een notitieboekje naast je bed en zet je gedachten op papier. Ze zijn er morgen ook nog.
• Lig je lang wakker? Sta even op, ga in gedimd licht iets rustigs doen en ga terug als je slaperig wordt.

Blijft het patroon terugkomen, dan is het de moeite waard om naar je hele systeem te kijken. In de FLOWBOX krijg je tools voor rust en herstel die je ook 's nachts kunt inzetten.

Benieuwd welke alledaagse dingen jouw nachtrust ongemerkt verstoren? Download de gratis FLOWGUIDE.

Let op: heb je langdurig slaapproblemen, bespreek dit dan ook met je huisarts.